Kocaeli’nin En Prestijli Gazetesi
Dolar
Euro
Altın

Kocaeli ismi ve ardındaki hikâyeler

Bu güzel vatan topraklarına doğarız, büyürüz ve bir gün ölürüz de bu vatan topraklarına nasıl geldik hiç merak etmeyiz...

Bugün yollarını adımladığımız yollardan kimler geldi kimler geçti hiç sorgulamayız. Yaşadığımız bu topraklar biz doğduğumuzda var olmadı.

Babalarımız, dedelerimiz ve daha büyükleri hep ayak bastı buralara, suyundan içti, bugünkü haline gelene kadar ona hep yeni bir şeyler kattı. Yeri geldi vatan bildiği topraklar içi ağladı, yeri geldi onun için savaştı. Mutluluklar kattı, hüzünler çıkardı. Ayak bastığı yere isimler verdi. Bu yazıda tam olarak bundan bahsetmek istiyorum aslında.

Yaşadığımız yerin ismini hiç merak ediyor muyuz? Bugün ülkemizdeki birçok şehrin, ilçenin hatta köyün isimleri, bir dönem bir araya gelip hadi buraya bir isim verelim diyerek oluşmadı. Her ismin arkasında bir hikâye var mutlaka.

Bazen bir kahramanlık hikâyesinin sonucunda bir kişinin ismi verilmiştir, bazen ise acı bir olayın yarattığı hüzünler o topraklara seslenişi belirlemiştir. Ama özellikle tarihi eskilere dayanan yerleşim yeri isimlerinin arkasında mutlaka bir anı veya bir hikaye vardır.

Bu konuya olan merakımın ardından bu tip araştırmalar yapan arkadaşım Akın Derki ile yaptığımız sohbette merak ettik ve Kocaeli şehrinin ve ilçelerinin isimleri üzerine araştırma yaptık ve öğrendiğimiz bilgileri sizinle de paylaşmak istedik.

Stratejik konumu itibariyle tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Kocaeli, bir çok tarihi yerleşim alanına ve esere sahiptir. Bu alanları ve eserleri de korumaya devam etmektedir. Bugünkü İzmit civarında tarihteki en eski yerleşimlerinden birinin Nikomedya olduğunu aslında çoğumuz biliriz. Bilmesek te Nikomedya kelimesi Kocaeli’nde yaşadığımız sürede mutlaka bir yerde kulağımıza çalınır. Burada detay bir bilgi vermemiz gerekirse Nikomedya, İzmit bölgesinin Bitinya Krallığı hakimiyetinde olduğu dönemdeki ismidir ve krallığın da başkentidir.

Size Nikomedya veya Bitinya hakkında daha fazla bilgi vermek isterim tabi ki ama konumuz Nikomedya ismindeki bir yerin nasıl İzmit’e dönüştüğü, Kocaeli isminin nereden geldiği ve bu isimlerin hikâyesidir. Özellikle 14. yy ’da Osmanlı Devleti’nin bu bölgeye yaptığı akınlar ve Bizans şehirlerini ele geçirmesi ile birlikte bölge Müslümanlaşmış, şehirler de Müslüman yaşam tarzına göre imar edilip isimlendirilmiştir. 

Hemen Kocaeli isminin kökenini araştırdığımızda da önümüze Osman Bey’in ve ardından oğlu Orhan Bey’in o günkü devlet sınırlarının uçlarına sefer ve fetih düzenlemek ile görevlendirdiği beylerden biri olan Akçakoca Bey ile karşılaşıyoruz. Akçakoca Bey 1320 yılı civarında Nikomedya kalesini fethetmiş ve o dönemki gelenek usulüne göre bölgeye onun ismi verilmiş ve Akçakocaeli olarak anılmıştır. Zamanla başındaki Akça kelimesi dillerden düşmüş ve günümüze Kocaeli olarak ulaşmıştır. Bugün ülkemizde sonu ‘eli’ ile biten birçok il, ilçe veya bölge görmekteyiz. Bu yerleşim isimlerinin arkasında aynen buna benzer bir olay örgüsü vardır. Bursa’nın ilçesi Orhaneli ve Bilecik’in ilçesi Osmaneli bu örneğin birebir aynısıdır.

Şehrimizin isminden biraz daha detaya inerek bazı ilçe isimlerine baktığımızda da çok önemli kişilerle ve değerli bilgilerle karşılaşıyoruz. Örneğin şehrimizin merkez ilçesi İzmit kelimesine bakalım. Kocaeli gibi iki Türkçe kelimenin birleşiminden oluşmamış tamamen anlamsız bir kelime olarak bu isim verilmiş. İzmit kelimesinin oluşum hikayesine baktığımızda; ilk Osmanlı akınları ile birlikte Nikomedya şehrine İznikmid dendiğini görüyoruz. Bu ismin içindeki ‘Nikmid’ parçasının Nikomedya isminden geldiğini açıkça görebiliyoruz. Latince bir kelimeyi Türkçe söylemeye çalışırken bu tip bir dönüşümün gerçekleştiğini tahmin edebiliriz. Ardından söyleniş şekliyle zamanla bazı harfler düşmüş isim sadeleştirilmiş ve İznikmid ismi, İzmit olarak kabul etmiştir. Siz de şuanda İznikmid kelimesini hızlıca arka arkaya söylemeye çalıştığınızda birkaç tekrardan sonra istemeyerek İzmit demeye başladığınızı göreceksiniz.

Hemen Kocaeli’mizin başka bir ilçesine bakalım. Örneğin; Yalova sınırındaki güçlü pehlivanları ve meşhur sepetiyle bilinen Karamürsel’e bakalım. İsmi benim her zaman hoşuma gitmiştir. Söylenişi gayet heybetli bir isim ki bu ismi buraya veren kişi de çok heybetli ve önemli biriydi. Yine Osmanlı’nın kuruluş dönemlerine Orhan Bey zamanına gittiğimizde Mürsel Bey ile karşılaşıyoruz. Orhan Bey ve Süleyman Paşa bölgenin fethinde bir deniz kuvvetine ihtiyaç duymuş ve o dönem Balıkesir civarındaki denizci Mürsel Bey’i yanlarına katmışlardır.

Mürsel Bey kısa sürede bölgede bir tersane oluşturmuş ve Karamürsel diye anılan Osmanlı Devleti’nin ilk küçük gemilerini yaptırmıştır. Hem bu tersanenin kurulduğu hem de Mürsel Bey’in fethettiği bu yere de biz bugün Karamürsel diyoruz. İsminin başındaki Kara kelimesi de Orhan Bey tarafından cesareti sebebiyle verilmiştir. Bugün Yalova istikametine doğru gittiğinizde ilçe merkezinde sol tarafta Osmanlı Devleti’nin ilk Kaptan-ı Derya’sı Karamürsel Bey’in mezarını da görebilirsiniz.

Bu yazımda size ilimizdeki 3 önemli yerleşim isminden bahsettim. Şüphesiz ki diğer ilçelerimizin de isimleri belirlenirken çok önemli hikâyeler ve olaylar gerçekleşmiştir. Lakin unutmamamız gereken yaşadığımız toprakların değerini bilmek onlara ve tarihlerine sahip çıkmalıyız.

 

Yakup Yakubov

14 Şub 2021 - 17:02 - Yaşam


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Ses Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Ses Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Ses Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Ses Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

09

Protein4119 - Gönlüne yüreğine sağlık allah c.c herdaim yanında olsun

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 15 Şubat 11:25
08

Ömer - İzmitimizi güzel bir şekilde anlatmışsın kardeşim

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 15 Şubat 00:18
04

Soner Ertunç - Bir İzmitli olarak yazındada belirttiğin gibi aslında bir çok kelime hafızalarımızda fakat anlamlarını tam olarak bilmiyorduk bu yazında yerine oturmayan taşlar yerine oturdu teşekkür ederim bu tip faydali yazilarin devamını dilerim.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 14 Şubat 20:44
02

Gökhan Kartal - yaşadığımız şehre bakış açımızı değiştirdin kalemine ve emeğine sağlık

Yazılarının devamını dört gözle bekleyeceğim

Yanıtla . 3Beğen . 1Beğenme 14 Şubat 20:19
01

Hemşo - Arkadaşlarımıza teşekkür ederiz bu güzel çalışmadan ve verilen bilgilerden dolayı akıcı anlayışlı bir çalışma olmuş Yakup yakubov

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 14 Şubat 20:12


Kocaeli Markaları

Kocaeli Ses Gazetesi, Kocaeli ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (262) 321 41 41
Reklam bilgi